- PLM
- Digitale transformatie
Operational Excellence: Hoe productiebedrijven slimmer kunnen werken, niet harder

In de snelveranderende wereld van vandaag staat de productiesector onder toenemende druk om slimmer te werken, niet harder. Operational Excellence speelt hierbij een sleutelrol. Hoe kunnen productiebedrijven uitblinken in Operational Excellence? En hoe kunnen digitale technologieën hen daarbij ondersteunen? Onze experts Feike de Groot, Robert te Vaarwerk en Wout Croonen laten je een duidelijk groeipad zien voor Operational Excellence.
Wat is Operationel Excellence?
Laten we teruggaan naar de oorsprong. Volgenshet waardedisciplinemodel vanTreacy en Wiersema(Treacy & Wiersema, 1993)kunnen organisaties marktleiderschap bereiken door zich te onderscheiden in een van de drie waardedisciplines: Operational Excellence, Customer Intimacy of Product Leadership. In dit artikel richten we ons op Operational Excellence, dat organisaties helpt interne processen te stroomlijnen, kosten te verlagen en betrouwbare, consistente producten of diensten te leveren.

Figuur 1 Het model van Treacey en Wiersema (1993)
Het bereiken van Operational Excellence vereist meer dan alleen efficiëntere processen. Het vereist een gestructureerde aanpak die continue verbetering centraal stelt. Business Process Management (BPM) helpt productiebedrijven hun processen in kaart te brengen, te analyseren, te optimaliseren en - waar mogelijk - te automatiseren. Door BPM toe te passen, kunnen organisaties efficiënter werken en gerichter strategische doelen nastreven. Maar waar te beginnen?
Hoe volwassen zijn uw bedrijfsprocessen?
Het Business Process Maturity Model van Gartner biedteen groeipad naar Operationele Uitmuntendheid. Bedrijven doorlopen doorgaans verschillende volwassenheidsfasen.
- In de beginfase werken ze vaak met ad hoc processen zonder documentatie of standaardisatie.
- Naarmate de organisatie groeit, worden processen herhaalbaar en controleerbaar.
- De volgende fase is wanneer processen gestandaardiseerd en gedocumenteerd zijn.
- In de volgende fase worden prestaties voortdurend gecontroleerd en gemeten, zodat afwijkingen op tijd kunnen worden bijgestuurd.
- De meest volwassen organisaties bereiken het niveau van continue verbetering en optimalisatie, waarbij processen dynamisch en datagestuurd worden aangepast om maximale efficiëntie en kwaliteit te garanderen.
Door te begrijpen waar een organisatie zich op deze schaal bevindt, kunnen bedrijven gerichte stappen nemen om hun operationele processen efficiënter, effectiever en toekomstbestendiger te maken.
Figuur 2 Het Gartner Data Governance Maturity Model (2024)
De Digital Shopfloor Scan
Voor de meeste productiebedrijven verschilt de volwassenheid van een bedrijfsproces enorm binnen processen, organisatorische afdelingen, geografische locaties en/of productlijnen. Daarom raden we aan om de Digital Shop Floor Scan uit te voeren. Deze scan gaat diep in op jouw processen en richt zich op de belangrijkste gebieden binnen de manufacturing die een directe invloed hebben op de efficiëntie en effectiviteit van de productieomgeving. Met behulp van deze inzichten kunnen organisaties gerichte stappen ondernemen om hun operationele prestaties te verbeteren.
Hoe bereik je Operationele Excellence?
Het identificeren van verbetermogelijkheden is slechts de eerste stap. Voor managers op zoek naar Operational Excellence, is het belangrijk om bedrijfsprocessen, organisatie en systemen in hun geheel te bekijken. Bij Emixa hanteren we deze holistische benadering, zodat jouw organisatie niet alleen efficiënter werkt, maar ook toekomstbestendig wordt.
Figuur 3 Emixa's holistische blik op bedrijfsprocessen, systemen, organisatie en strategie
- Bedrijfsprocessen Deze vormen de ruggengraat van je organisatie. Ze bepalen hoe efficiënt en effectief doelen worden bereikt. Door werkstromen te optimaliseren, verspilling te minimaliseren en samenwerking te verbeteren, kan jouw organisatie kosten verlagen en haar concurrentiepositie versterken. Een sterke basis in procesoptimalisatie is een voorwaarde voor Operational Excellence.
- Organisatie De organisatorische kant speelt een even belangrijke rol. Dit omvat de bedrijfscultuur, structuur en rollen binnen uw organisatie. Innovatie heeft pas echt kans van slagen als medewerkers openstaan voor verandering en nieuwe technologieën omarmen. Een digitale mindset en ondersteuning binnen alle lagen van het bedrijf maken het verschil tussen een oppervlakkige aanpassing en een duurzame transformatie.
- Systemen. Naast processen en organisatie vormen systemen de derde pijler van digitale volwassenheid. Technologieën zoals ERP, Iot-apparaten, AI en cloud computing maken processen efficiënter en je organisatie responsiever voor veranderende marktomstandigheden. De juiste combinatie van deze systemen versterkt niet alleen de operationele prestaties, maar maakt ook realtime inzichten data mogelijk voor snellere en betere besluitvorming.
Als het gaat om Operational Excellence, raden we aan om te focussen op het optimaliseren van bedrijfsprocessen en -systemen. Dit zorgt ervoor dat operationele verbeteringen en technologische innovaties hand in hand gaan, zonder dat er meteen een complete organisatorische herstructurering nodig is. Zo kan je organisatie gefaseerd en strategisch groeien naar een efficiëntere en slimmere manier van werken.
Neem contact op
Wilt je meer weten over Operational Excellence in Productie? Wij zijn er voor je. Neem contact op met Wout Croonen, Robert te Vaarwerk of Feike de Groot.
Auteur: Feike de Groot
Verschenen op: 26 augustus 2025
Start uw digitale transformatie met Emixa
Wij helpen bedrijven hun digitale toekomst te transformeren met geavanceerde technologie en strategische producten & diensten